Onderzoek Kerckebosch

Hoe is het om écht te wonen in een natuurinclusieve wijk?

Onderzoek naar wonen, natuur en sociale dynamiek

De wijk Kerckebosch in Zeist geldt als een voorbeeld van natuurinclusieve gebiedsontwikkeling. De wijk is de afgelopen vijftien jaar vernieuwd met veel aandacht voor landschap, biodiversiteit en een mix van bewoners. Maar hoe ervaren bewoners dat zelf? Voelen zij zich verbonden met de natuur? En met elkaar?

In 2025 is een verdiepend onderzoek uitgevoerd naar bewonersbeleving, natuurinclusiviteit en sociale samenhang in Kerckebosch. De inzichten helpen ons bij de ontwikkeling van De Vliegbasis. En het onderzoek biedt waardevolle lessen voor andere natuurinclusieve wijkontwikkelingen in Nederland.

Wat laat het onderzoek zien?

Bewoners waarderen de groene opzet en de nabijheid van natuur sterk. De rust, de seizoensveranderingen en het zicht op bomen en dieren dragen bij aan trots en woontevredenheid.

Tegelijkertijd blijkt dat natuurinclusief wonen ook een leerproces is. Sommige bewoners moesten wennen aan meer insecten in de zomer, minder strakke erfafscheidingen of een openbare ruimte die er bewust “natuurlijker” uitziet. Duidelijke uitleg en begeleiding blijken belangrijk om begrip en betrokkenheid te vergroten.

Ook sociale samenhang ontstaat niet vanzelf. De opzet van de wijk nodigt uit tot ontmoeting. Maar verschillen in woningtypen, levensfase en achtergrond zorgen voor uiteenlopende verwachtingen over betrokkenheid en contact in de buurt.

“Ik wist dat ik groen ging wonen, maar pas hier ontdekte ik wat dat echt betekent.” – bewoner Kerckebosch Zeist

Van ambitie naar dagelijkse praktijk

De belangrijkste les: natuurinclusief wonen is geen eindbeeld dat na oplevering “klaar” is. Het is een doorlopend samenspel van ontwerp, gedrag, communicatie en beheer. Door te leren van bestaande wijken, zoals Kerckebosch, kunnen we De Vliegbasis verder ontwikkelen tot een plek waar natuur niet alleen zichtbaar aanwezig is, maar ook prettig werkt in het dagelijks leven.

Voor wie is dit interessant?

Voor toekomstige bewoners 
Ben je benieuwd wat wonen in een natuurinclusieve wijk écht betekent? De ervaringen uit Kerckebosch geven een eerlijk beeld. Denk aan seizoensveranderingen, omgaan met groen en water in de buurt en het samenleven in een groene omgeving.

Voor ontwerpers, ontwikkelaars en gemeenten
Het onderzoek laat zien waar ambities voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en sociale verbinding goed landen in het dagelijks gebruik. En waar ontwerp, communicatie en beheer beter op elkaar moeten aansluiten.

Factsheet

Een verkorte versie in de vorm van een factsheet vind je hier.

Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van BV Hart van de Heuvelrug door Groene Stappen in samenwerking met de Wijkvereniging Kerckebosch Zeist.